Faal­modus
logboek

Een fout die iemand elke week stilletjes rechtzet, staat in geen enkel incidentrapport. Zet naast elke faalmodus wie ervoor opdraait en wat je er nu aan doet, en het logboek wijst de rijen aan waarvan niemand buiten je eigen team weet dat ze bestaan. Dat zijn de fouten die elke verbeterronde overleven.

Voor wie
Proceseigenaren en teamleiders die een verbeterlijst moeten ordenen en niet weten waarmee te beginnen

Waarvoor
Fouten die iedereen kent, niemand telt en die nergens in een rapportage terugkomen

Tijd
15 minuten alleen, 45 minuten met het team dat het werk doet

Wat je overhoudt
Een lijst faalmodi met per rij een oordeel: stille rekening, zichtbare rekening, blinde vlek of opgelost bij de bron

Eén rij per faalmodus, niet per incident. Het oordeel in de laatste kolom volgt uit de twee kolommen ervoor en niet uit hoe erg de fout is; dat is het hele punt van deze pagina. Pas het voorbeeld aan naar je eigen proces — het is een orderstraat en het is van niemand.

Processtap Wat gaat er mis Hoe vaak Wie draait ervoor op Wat doen we er nu aan Oordeel Verwijderen
Stille rekening
Zichtbare rekening
Stille rekening
Zichtbare rekening
Blinde vlek
Opgelost
Stille rekening je team vangt het zelf op  ·  Zichtbare rekening iemand buiten je team merkt het  ·  Blinde vlek niemand vangt het op  ·  Opgelost weg bij de bron

Het logboek wordt hier doorgerekend zodra je iets wijzigt.

De stille rekening is de duurste rij op het vel. Een fout die je eigen team elke dag of elke week zelf rechtzet, kost precies zoveel tijd als het rechtzetten kost — en die tijd verschijnt nergens. Er is geen klacht, geen ticket en geen afwijking in een rapportage, want het is opgelost voordat iemand het zag. Daarom overleeft deze rij elke verbeterronde: de ronde begint met wat er gemeld is, en dit is nooit gemeld. Begin hier, niet bij de fout die het hardst klinkt.

Een vaste workaround is een fout met een woonplaats. Herstel achteraf is nog een incident; een workaround is een stap die erbij is gekomen. Hij staat in geen procesbeschrijving, hij is niemands werk en hij verdwijnt met degene die hem bedacht. Elke rij die op workaround staat is daarmee ook een risico bij verloop en vakantie, los van wat hij dagelijks kost.

De zichtbare rekening hoef je niet te bepleiten. Draait de klant of een ander team ervoor op, dan komt die fout vanzelf terug als klacht, escalatie of een slechte score. Dat maakt hem niet minder erg, wel minder dringend om hier vast te leggen: hij heeft al een eigenaar en een agenda. Zet er je energie pas in als de stille rijen staan.

Een blinde vlek is geen kleine fout, het is een onbekende fout. “Niemand, het blijft liggen” betekent niet dat er geen gevolg is. Het betekent dat het gevolg ergens landt waar jij niet kijkt: bij een volgend team, in een correctieboeking, of in een cijfer dat later niet blijkt te kloppen. Elke rij die hierop staat is eerst een onderzoeksvraag en pas daarna een verbetering.

Opgelost bij de bron én dagelijks is een tegenspraak. Het logboek zegt het als je die twee aankruist. Of de oplossing dekt niet het hele geval, of hij is niet ingevoerd zoals bedacht. Allebei zijn ze het waard om uit te zoeken voordat je de rij afvinkt.

Dezelfde stap in meerdere rijen is geen lijst fouten meer. Staat één processtap er twee of drie keer op, dan is de stap zelf het onderwerp en niet elke fout apart. Dat is het moment om over te stappen naar de Constraint Finder: wat je hier ziet, is hoe een knelpunt eruitziet vanaf de werkvloer.

Waar deze pagina niet voor is: hij telt niets in geld en hij vraagt niet hoe erg een fout is. Dat is met opzet — een inschatting van impact is precies het getal waarover het gesprek vastloopt, en je hebt hem niet nodig om te zien welke fouten onzichtbaar zijn. Wil je er wel bedragen aan hangen, dan zijn deze rijen de invoer voor de Proceskosten Calculator; die rekent per stap wat handwerk en herstel kosten. Gaat het mis in de overdracht tussen systemen, dan wijst de Datastroomkaart de plek aan. En als je een rij hebt gekozen om aan te pakken, pak hem dan op als experiment op het Verbeterkata Board in plaats van als actiepunt.

Wat er daarna komt. Vul dit logboek in met de mensen die het herstelwerk doen, niet met de mensen die de rapportage lezen. De tweede groep kent de stille rijen per definitie niet. Weet je nog niet welk probleem je aan het oplossen bent, begin dan bij de symptomen; kortere werkvormen om dit met een groep te doen staan bij de verbeteroefeningen.

Er is geen opslag en geen server. Wat je invult blijft in deze pagina staan en gaat mee in de link die de knop “kopieer deellink” maakt — in het deel achter het hekje, dat een browser nooit naar een server stuurt. Sluit je het tabblad zonder die link te kopiëren, dan is het weg.